Spis treści
Na czym polega cheerleading sportowy
Drużyna przygotowuje jeden układ do muzyki i pokazuje go na macie przed panelem sędziowskim. Układ jest krótki, a jego dokładny czas podaje regulamin, więc każda sekunda jest zaplanowana. W tym czasie trzeba zmieścić wszystkie elementy wymagane w danej konkurencji i przejścia między nimi, bez przestojów.
Różnica wobec dopingu meczowego jest zasadnicza. Grupa na meczu reaguje na wydarzenia i publiczność, drużyna sportowa wykonuje dopracowany do ułamka sekundy układ, który powtarzała setki razy. To sport drużynowy w pełnym znaczeniu: jedna osoba, która się spóźni albo pomyli, psuje element całej grupie.
Zasady i regulaminy
Wszystko, co dzieje się na macie, opisuje regulamin organizatora. Dla zawodniczek i trenerów najważniejsze są w nim cztery obszary.
- Kategoria wiekowa, czyli z kim drużyna rywalizuje według wieku zawodniczek.
- Poziom trudności, który określa, jakie stunty, rzuty i akrobatykę wolno pokazać.
- Skład, czyli drużyna wyłącznie żeńska albo mieszana i jej liczebność.
- Zasady bezpieczeństwa, na przykład wymagana asekuracja przy określonych elementach, nawierzchnia i zakaz elementów spoza poziomu.
Układ zawierający element niedozwolony na danym poziomie dostaje karę, nawet jeśli został wykonany perfekcyjnie. Dlatego trenerka zaczyna przygotowanie od lektury przepisów na bieżący sezon. Przepisy różnych organizatorów nie są identyczne, a zmieniają się co jakiś czas, więc zawsze trzeba sprawdzić aktualny regulamin organizatora. Więcej o poziomach w tekście o poziomach i kategoriach.
Konkurencje
Pod nazwą cheerleading sportowy kryje się kilka konkurencji. Najczęściej spotyka się takie.
| Konkurencja | Co pokazuje drużyna | Czego wymaga |
|---|---|---|
| Cheer, czyli team cheer | Stunty, piramidy, rzuty, akrobatykę, skoki i taniec | Siły, techniki stuntu, akrobatyki |
| Group stunt | Krótki układ samych podnoszeń w małej grupie | Precyzji i zaufania w grupie |
| Partner stunt | Podnoszenia w parze | Siły bazy i balansu flyera |
| Taneczne, na przykład pom dance | Układ taneczny bez stuntów | Synchronizacji i techniki tańca |
Taneczne odmiany opisujemy osobno w artykule o cheer dance i pom dance. Ogólny przegląd wszystkich konkurencji znajdziesz w tekście o dyscyplinach cheerleadingu.
Role w drużynie
W konkurencji cheer każda osoba ma swoją funkcję w stuncie, a dobór ról zależy od wzrostu, siły, wagi i umiejętności.
- Flyer, czyli osoba podnoszona. Potrzebuje balansu, napięcia całego ciała i odwagi, ale też zaufania do grupy.
- Base, czyli osoby, które podnoszą i trzymają flyera. Muszą mieć stabilne nogi, mocny korpus i dobre wyczucie rytmu.
- Backspot, czyli osoba stojąca z tyłu. Pomaga w podnoszeniu, kontroluje element i chroni głowę oraz szyję flyera przy zejściu.
- Front spot, w części stuntów osoba z przodu, która dodatkowo stabilizuje element.
Poza stuntami cała drużyna wykonuje skoki, akrobatykę i taniec. Na niższych poziomach nie każdy musi umieć skomplikowane przewroty, ale każdy uczy się bezpiecznego lądowania i zeskoku. Pojęcia z tej części dokładniej wyjaśnia słownik cheerleadingu.
Jak wygląda trening
Drużyny startujące w zawodach trenują zwykle kilka razy w tygodniu, a przed startem częściej. Typowy trening ma stały porządek.
- Rozgrzewka całego ciała i mobilność stawów, szczególnie nadgarstków, barków i kostek.
- Przygotowanie siłowe, czyli korpus, nogi i ramiona, bo od tego zależy bezpieczeństwo stuntu.
- Akrobatyka na matach, od przewrotów i przejść po elementy dopasowane do poziomu.
- Stunty w grupach, zawsze ze spotterem i na matach, od najprostszych podnoszeń do bardziej złożonych.
- Praca nad układem, czyli łączenie elementów z muzyką, przejścia i synchronizacja.
- Rozciąganie i wyciszenie na koniec.
Najważniejsza zasada brzmi tak: żadnych stuntów bez trenera. Elementy buduje się progresją, czyli kolejny wolno próbować dopiero po opanowaniu prostszego. Grupa uczy się też bezpiecznego zejścia i łapania, zanim zacznie podnosić wyżej. Kadra powinna być przeszkolona, a sala wyposażona w maty. Więcej o tym w artykule o bezpieczeństwie w cheerleadingu.
Jak sędziowie oceniają układ
Szczegółowy system punktacji zależy od organizatora, ale ogólnie ocenia się kilka rzeczy naraz.
- Trudność, czyli jakie elementy drużyna pokazała i ile osób w nich brało udział.
- Technikę, czyli czystość wykonania, stabilność stuntów i poprawne lądowania.
- Synchronizację, bo cała drużyna powinna wykonywać ruchy w tym samym momencie.
- Choreografię i ogólne wrażenie, czyli płynność przejść, wykorzystanie maty, energię i kontakt z publicznością.
Za upadki, elementy niezgodne z poziomem i naruszenia zasad bezpieczeństwa są odejmowane punkty. Przebieg dnia zawodów od rozgrzewki po ogłoszenie wyników opisujemy w tekście o tym, jak wyglądają zawody cheerleadingu.
Dla kogo jest ten sport
Cheerleading sportowy daje dużo osobom, które lubią pracę w zespole i nie boją się wysiłku. Szybciej odnajdą się w nim dzieci po gimnastyce, akrobatyce albo tańcu, ale wiele klubów prowadzi grupy dla początkujących, w których wszystkiego uczy się od zera. Ważna jest regularność, bo bez stałego składu nie da się bezpiecznie zbudować stuntu.
Rodzic wybierający klub powinien zapytać o kategorie, w jakich startuje drużyna, o kwalifikacje kadry, o maty i o to, jak wygląda progresja elementów. Pomocny będzie też poradnik jak zapisać dziecko na cheerleading.