Spis treści
Zanim powstanie pierwszy krok
Każdy układ ma swój cel. Inaczej układa się choreografię na szkolny apel, inaczej na doping w przerwie meczu, a jeszcze inaczej na zawody, gdzie oceniają sędziowie. Zanim zaczniesz, odpowiedz sobie na kilka pytań.
- Gdzie będzie występ i jaka jest nawierzchnia. Parkiet sali, scena plenerowa i boisko wymagają innych elementów.
- Ile trwa występ. Na zawodach czas określa regulamin, na wydarzeniu ustala go organizator.
- Ile osób tańczy i jaki mają poziom. Układ musi pasować do najmniej doświadczonej osoby w składzie, a nie do najlepszej.
- Czy w układzie będą skoki, akrobatyka albo stunty, i czy grupa ma do tego przeszkolonego trenera.
Jeśli przygotowujesz układ na zawody, najpierw przeczytaj aktualny regulamin organizatora. Określa on czas, dozwolone elementy dla danego poziomu i kategorii wiekowej oraz zasady oceniania. Regulaminy się zmieniają, więc nie opieraj się na zeszłorocznym.
Muzyka i liczenie na osiem
Choreografię cheerleaderek liczy się w ósemkach, czyli grupach po osiem uderzeń muzyki. Każdy ruch, przejście i element ma swoje miejsce na konkretnym liczeniu. Dzięki temu cała grupa robi wszystko w jednym momencie.
- Wybierz utwór albo składankę z wyraźnym rytmem. W cheerleadingu popularne są miksy z kilku utworów z dodanymi efektami, ale na początek wystarczy jeden utwór z równym tempem.
- Przesłuchaj muzykę kilka razy i zapisz, gdzie są wyraźne akcenty, zmiany tempa i momenty ciszy. To miejsca na efektowne elementy.
- Rozpisz całą muzykę na ósemki w tabeli albo zeszycie. Ponumeruj je od pierwszej do ostatniej.
- Przy każdej ósemce zaznacz, jaki fragment układu się w niej znajdzie.
Przykładowa rozpiska wygląda tak:
| Ósemki | Fragment układu | Uwagi |
|---|---|---|
| od 1 do 2 | wejście i pozycja startowa | mocny akcent na początek |
| od 3 do 6 | część taneczna | ruchy rąk, kroki, fala |
| od 7 do 8 | przejście do nowej formacji | marsz na liczenie |
| od 9 do 12 | skoki albo elementy akrobatyczne | tylko dla przygotowanych |
| od 13 do 16 | część taneczna w nowej formacji | powtórzenie motywu |
| od 17 do 18 | finał | jedna pozycja do końca muzyki |
Struktura układu
Większość dobrych choreografii ma podobny szkielet. Nie trzeba go kopiować, ale warto znać.
- Otwarcie. Pierwsze sekundy decydują o odbiorze. Grupa stoi w wyraźnym ustawieniu i rusza na pierwszym mocnym akcencie.
- Część taneczna. Ruchy rąk, kroki, obroty, efekty fali i kanonu, czyli ten sam ruch wykonywany kolejno przez kolejne osoby albo rzędy.
- Elementy techniczne. W zależności od poziomu grupy skoki, proste elementy akrobatyczne, a w sekcjach prowadzonych przez przeszkolonego trenera także stunty i piramidy.
- Przejścia. Zmiany formacji, które łączą kolejne części. Dobre przejście jest krótkie i każdy wie, którędy idzie.
- Finał. Wyraźna pozycja końcowa, trzymana do ostatniego dźwięku.
W cheerleadingu ważny jest też element dopingu, czyli fragment z okrzykiem albo hasłem. W układach na mecze i szkolne wydarzenia warto go dodać, bo angażuje publiczność.
Formacje i przejścia
Formacje sprawiają, że ten sam ruch wygląda za każdym razem inaczej. Na początek wystarczą trzy albo cztery ustawienia: rzędy w szachownicę, litera V, linia na całą szerokość i dwie grupy po bokach.
Przy każdej zmianie formacji rozrysuj ustawienie na kartce, z numerem każdej osoby. Na sali zaznacz punkty taśmą na podłodze. Przejścia ćwicz osobno, najpierw spacerem, potem w tempie muzyki. Najczęstszy problem to dwie osoby, które idą tą samą drogą i zderzają się w połowie przejścia.
Bezpieczeństwo w choreografii
Choreografia musi być dopasowana do umiejętności grupy, a nie do ambicji. To szczególnie ważne przy elementach akrobatycznych i stuntach.
- Stunty i piramidy wolno wstawiać do układu tylko wtedy, gdy grupa ćwiczy je pod okiem przeszkolonego trenera. Bez trenera żadnych stuntów.
- Każdy stunt ma asekurację, czyli spottera, który stoi obok i zabezpiecza osobę na górze.
- Nowe elementy ćwiczy się na matach, z progresją od najprostszych, a do układu trafiają dopiero wtedy, gdy grupa wykonuje je pewnie i równo.
- Na scenie plenerowej albo śliskiej podłodze rezygnuj z akrobatyki i trudnych skoków. Lepiej wymienić element na taneczny niż ryzykować kontuzję.
- Między elementami wymagającymi siły zostaw w układzie chwilę na oddech.
Więcej o zasadach bezpiecznego treningu znajdziesz w tekście o bezpieczeństwie w cheerleadingu, a trenerów odsyłamy do poradnika o asekuracji i progresji stuntów.
Próby i dopracowanie układu
Gdy cały układ jest gotowy, zaczyna się najdłuższa część pracy, czyli dopracowanie. Grupa najpierw uczy się kroków, potem równości, a na końcu wyrazu.
- Ćwicz układ fragmentami po dwie albo trzy ósemki, dopóki każdy fragment nie będzie równy.
- Łącz fragmenty w coraz dłuższe części, a dopiero na końcu przechodź cały układ z muzyką.
- Nagrywaj próby telefonem i oglądaj je razem z grupą. Widać wtedy, kto się spóźnia, kto robi ruch za nisko, gdzie formacja się rozjeżdża.
- Na kilka prób przed występem ćwicz w strojach i z rekwizytami.
- Zrób próbę generalną w miejscu występu albo w warunkach jak najbardziej podobnych.
Przed każdą próbą obowiązkowa jest rozgrzewka i rozciąganie. Po intensywnym treningu krótkie wyciszenie pomaga uniknąć bólu mięśni następnego dnia. Gdy układ jest gotowy, sprawdź w kalendarzu, gdzie grupa może go pokazać.